Wilfred Rubens: technology enhanced learning

Leven en leren met nieuwe media

Onlangs is het eindrapport verschenen van een driejarige studie naar het gebruik van nieuwe media door Amerikaanse jongeren:  Living and Learning with New Media: Summary of Findings from the Digital Youth Project. De onderzoekers hebben 800 jongeren geïnterviewd en meer dan 5000 uur online observaties uitgevoerd.

De onderzoekers concluderen dat jongeren online netwerken gebruiken om bestaande vriendschappen uit te breiden. Een kleinere groep onderhoudt contacten met jongeren die zij alleen online kennen.

Online groups enable youth to connect to peers who share specialized and niche interests of various kinds, whether that is online gaming, creative writing, video editing, or other artistic endeavors.

Dankzij internet kunnen jongeren ook eigen producten met anderen delen, en zo nieuwe vormen van zichtbaarheid en reputatie realiseren. De onderzoekers concluderen onder andere ook dat jongeren al doende -informeel- online leren. Doordat jongeren feedback van anderen krijgen op hun creaties (video's, games), leren zij eveneens. Dat gebeurt vooral, stellen de onderzoekers, in online netwerken rond een specialistisch thema. Zowel jongeren als ouderen maken deel uit van die online netwerken.

By its immediacy and breadth of information, the digital world lowers barriers to self-directed learning.

De autonomie van jongeren in deze netwerken is groter, dan binnen het onderwijs. Zij hebben bijvoorbeeld veel meer invloed op het formuleren van eigen leerdoelen. Daardoor zijn jongeren vaak gemotiveerder om via die netwerken te leren, dan binnen het onderwijs.

Volwassenen zouden daarom moeten stimuleren dat jongeren aan de slag gaan met nieuwe technologieën, concluderen de auteurs. Volwassenen kunnen vooral een belangrijke bijdrage leveren aan zogenaamde interesse-gedreven netwerken, terwijl zij in 'vriendschap-gedreven' netwerken veel minder te zoeken hebben.

Ik vind dit een waardevol onderzoek. Vooral de relatie die gelegd wordt met leren binnen en buiten het onderwijs is boeiend. Meer autonomie voor jongeren binnen het onderwijs, zou de motivatie voor het onderwijs wel eens ten goede kunnen komen. Belangrijk daarbij is wel dat jongeren leren omgaan met die autonomie.

Het onderscheid tussen interesse-gedreven en vriendschap-gedreven netwerken is m.i. ook waardevol. Dit onderscheid is belangrijk voor de discussie over de vraag of je moet aansluiten bij technologieën die jongeren gebruiken, of dat je als onderwijsinstelling eigen tools moet inzetten.

Het onderzoek maakt een onderscheid in jongeren die meer of minder intensief gebruik maken van nieuwe media (hanging out, messing around,geeking out). Toch blijft de groep jongeren die internet veel minder intensief gebruikt, door de onderzoeksopzet onderbelicht.

Ondernemingen korten als eerste op leren en ontwikkelen

Harold Jarche haalt een onderzoek aan waaruit blijkt dat CEO's van bedrijven in economisch moeilijke tijden het eerste korten op leren en ontwikkelen (L&D). Volgens Jarche moet dat vooral de leidinggevenden van de L&D-afdelingen te denken geven. Tot dusver zijn CEO's schijnbaar niet overtuigd van het belang van L&D, alle recente innovaties en impulsen op dit gebied (zoals (t)e-learning) ten spijt. Ook hebben CEO's en Chief Learning Officers volgens Jarche schijnbaar verschillende rekenmachines voor de return on investment van L&D.

Leren en Ontwikkelen wordt dus nog steeds niet als bedrijfskritisch gezien, de relatie met het strategisch beleid is nog steeds onvoldoende expliciet gemaakt. Anderhalve week geleden schreef ik over de kredietcrisis en (t)e-learning. Ik gaf toen aan dat veel leidinggevenden kiezen voor de korte termijn, in plaats van te investeren in de lange termijn.

Maar de andere kant van van de medaille is ook waar: L&D-professionals (en ook (t)e-learning-professionals) weten onvoldoende aannemelijk te maken dat 'leren en ontwikkelen' essentieel is voor het strategisch beleid van organisaties.

Microtrainingen als ondersteuning van informeel leren

Pieter de Vries en Stefan Brall hebben het concept 'microtraining' ontwikkeld als een mechanisme om hoofdzakelijk informele leeractiviteiten te ondersteunen.

The most important element is to provide structure to facilitate these learning practices that can help to make the learning activity more visible, extendable, reusable and up to date.

Een microtraining is een leerafspraak van 15-20 minuten (face-to-face, online, of gemengd), voorafgaand een gelegenheid waar geleerd wordt. De microtraining bevat onderdelen als actieve start, demonstratie of oefening, feedback of discussie en uitleg over de volgende sessie.

In hun paper lichten De Vries en Brall de theoretische achtergrond van microtrainingen toe, en de organisatorische eisen waaraan voldaan moet worden om een microtraining te laten slagen. Ook beschrijven zij conclusies over de inzetbaarheid van microtrainingen, op basis van praktijkervaringen.

De microtraining ondersteunt informeel leren binnen organisaties, maar is m.i. voornamelijk een formele leeractiviteit. Ik heb eerder geschreven over de dichotomie tussen tussen formeel en informeel leren, en dat het beter is om te kijken in welke mate leeractiviteiten meer formeel dan wel informeel zijn als het gaat om proces,doelen, plaats en leerinhouden. Volgens mij ziet dit plaatje er voor microtrainingen er als volgt uit:

Maar het belangrijkste is natuurlijk dat microtrainingen in de praktijk werken. Want het er vooral om krachtige leerarrangementen te ontwikkelen.

Taxonomie e-portfolio's

Als je academisch Duits goed is, en je bent geïnteresseerd in e-portfolio's, dan is het interview met hoogleraar Peter Baumgartner de moeite waard. Baumgartner ziet e-portfolio's als een belangrijk middel om in het kader van een leven lang leren grip te krijgen op competentieontwikkeling van lerenden. Het e-portfolio binnen onderwijsinstellingen vormt dan de start van de leerloopbaan.

Verder gaat Baumgartner in op een door hem ontwikkelde taxonomie om e-portfoliosoftware met elkaar te vergelijken. E-portfoliosoftware is vrij nieuw. Baumgartner heeft gekeken welke functionaliteiten e-portfolio's moeten hebben, en aan welke criteria deze functionaliteiten moeten voldoen. Op basis hiervan zijn vijf basistypen e-portfolio's ontwikkeld, waarvan hij er vier in het interview noemt:

• Het beroepsportfolio (projectgericht).
• Reflectieportfolio.
• Ontwikkelingsportfolio.
• Showcase portfolio

Het gebruik van e-portfolio's zou binnen het onderwijs moeten leiden tot andere manieren van beoordelen (o.a. 360 graden feedback).

Het interview maakt ook de meerwaarde van video voor conferenties duidelijk. Sprekers geven vooraf een samenvatting van hun presentatie. Deze toepassing zie je steeds vaker in de praktijk gebracht worden.

Via Martin Ebner.

Twitter en leren

Weer een bijdrage over Twitter en leren.En weer van iemand die aanvankelijk sceptisch stond ten opzichte van Twitter. Het drama in Mumbai (en de rol van Twitter in de informatievoorziening) gaf de doorslag.

• Dankzij zogenaamde hash tags ben je à la minuut op de hoogte van nieuws van degenen die een ontwikkeling volgen, en van ooggetuigen)
• Je komt in contact met anderen, waar ook ter wereld. Daardoor verbreedt je horizon.
• Informatie wordt gepersonaliseerd. Dat werkt motiverend.
• Je kunt vragen stellen en advies geven.
  Ik heb verleden week nog gemerkt hoe handig Twitter kan zijn, toen ik door kreeg dat mijn website niet bereikbaar zou zijn. Een aantal Twitteraars checkten dit, en stelden mij gerust.

Zie ook Twitter als instrument voor professionalisering en De kracht van Twitter voor leren.

De grote vraag...

Ik weet: als het gaat om de zorg voor het milieu, mag ik ook wat vaker naar mijzelf kijken. Wat rustiger rijden, wat vaker de trein nemen. Maar laat ik beginnen om onderstaande Vlaamse video op een Nederlandse blog te plaatsen:

Steven Verjans schrijft heel treffend dat politici vaak de verkeerde prioriteiten stellen. En een sterke klimaatwet hoort daar toch echt bij. Steven geeft ook terecht aan dat (t)e-learning kan bijdragen aan duurzaam onderwijs, doordat we minder hoeven te reizen (al gaan we  de volgende week weer massaal naar de Online Educa Berlijn; weliswaar met de trein).

De ICT-sector mag overigens wel wat sneller en drastischer vergroenen, wil (t)e-learning ècht bijdragen aan een duurzaamheid. Ook zal de behoefte aan fysiek contact m.i. verminderen, als applicaties een stuk socialer en levensechter zullen worden. Dan hoeven we echt minder vaak te reizen, om te leren.

Doe mee aan de eerste Nederlandse e-learning Award

Heeft jouw bedrijf/organisatie/school/instelling gewerkt aan het meest innovatieve (t)e-learningproject? Dan maak je kans om de eerste Nederlandse e-learning Award te winnen. Deze onderscheiding is een initiatief van e-learning.nl.
Ik heb mee mogen denken over de opzet, en zit ook in de vakjury die de inzendingen beoordeeld.

Kijk voor meer informatie over onder meer de criteria en procedure op e-learning.nl.

De eerste Nederlandse e-learning Award wordt uitgereikt op 10 februari 2009 tijdens het 10e Nationale E-learning Congres.

Edublog diner Online Educa Berlijn 2008

De volgende week vindt in Berlijn de Online Educa plaats. Op donderdagavond wil ik een Edublog diner organiseren.

Trefpunt: lobby Crown Plaza Hotel, Nurnbergerstrasse 65, 10787 Berlin (mijn hotel, vlak bij de congreslocatie; we gaan er niet eten)
Hoe laat: 19.30 uur

Van hier uit lopen we naar het restaurant.

Opgeven -via de reactie optie van deze bijdrage- kan tot dinsdag 2 december 2008, 9 uur (ik ga dinsdag reserveren). Je hoeft niet persé zelf te bloggen om mee te doen.

De volgende personen hebben zich tot nu toe opgegeven:

• Wilfred Rubens
• Hans de Zwart
• Ton Zijlstra
• René van der Burgt
• Meta Keijzer (update 27-11-2008)
• Gerwin Pols (update 27-11-2008)

De rekening wordt gedeeld.

Netwerksessies MBO tijdens de Online Educa Berlijn 2008

De volgende week vindt in Berlijn de Online Educa plaats. Het Consortium voor Innovatie (een samenwerkingsverband van MBO-instellingen) organiseert hier weer een aantal netwerksessies.

Hebben alle Nederlandse 'OEB-gangers' uit het middelbaar beroepsonderwijs zich al opgegeven?

Wat bepaalt de acceptatie van een (t)e-learning applicatie door lerenden?

Via e-mail -hoe ouderwets ook- ontving ik vandaag het bericht dat een nieuwe editie van het European Journal of Open and Distance Learning verschenen is. In deze editie is een artikel opgenomen over factoren die de acceptatie van (t)e-learning oplossingen door lerenden beïnvloeden (zoals een elektronische leeromgeving).

De auteurs zijn daarbij uitgegaan van het Technology Acceptance Model (TAM).

Zij tonen aan dat de perceptie van de gebruikersvriendelijkheid en van het nut van de (t)e-learning oplossing de belangrijkste factoren zijn, die van invloed zijn op de acceptatie door de lerende. Het nut van de (t)e-learning oplossing wordt uiteraard mede bepaald door de mate waarin de technologie is ingebed binnen het curriculum.

Andere factoren, zoals persoonlijke factoren (zoals leeftijd, geslacht, en ervaring en de computer) en mogelijke sociale invloeden of percepties van risico's spelen ook een rol (zij het een veel geringere).

Het artikel is als geheel niet heel erg leesbaar. Maar de conclusies zijn wel relevant (maar niet heel erg wereldschokkend).