Wilfred Rubens: technology enhanced learning

Eerste Nederlandse TeachMeet 2009: interview met Fons van den Berg (en mijn presentatie)

Afgelopen donderdagavond vond in MediaPlaza te Utrecht de eerste Nederlandse TeachMeet 2009 plaats. Tijdens de TeachMeet 2009 heb ik organisator Fons van de Berg gevraagd wat hij van de bijeenkomst vindt, hoeveel tijd de organisaties heeft gekost, hoeveel mensen zich hebben aangemeld, en of hij dat verwacht had. Ik vraag Fons ook of deze manier van unconferencing volgens hem de nieuwe manier van 'conferenties organiseren' is.

Ik wil met name Fons en de sponsors danken voor het mogelijk maken van dit initiatief.

Ik heb zelf ook een micropresentatie van zeven minuten gehouden. Aan de slides zelf heb je niet zo heel veel, denk ik. Misschien dat ik -als ik er aan toe kom- er nog een slidecast van maak.

Micropresentatie Teach Meet 09

View more presentations from wrubens. (tags: teachmeet tmnot)

Meer informatie over de TeachMeet 2009 volgt.

Teachers in the mist

Geen gorilla's, maar docenten in de mist. Wordt dat de toekomst van het onderwijs? Je zou het haast gaan denken als je onderstaand filmpje bekijkt. Kennisnet had op haar stand van de Nederlandse Onderwijs Tentoonstelling (NOT) een erg gave gadget. Een vrouw communiceerde 'op afstand' met het publiek. Een mistgordijn fungeerde als presentatiescherm. Bijzonder om te zien.

Ik heb donderdagmiddag voor het eerst in mijn leven de NOT bezocht. Ik moest 's ochtends in Delft zijn, 's avonds in Utrecht voor de TeachMeet en 's middags had ik eigenlijk een afspraak gepland in Utrecht (die op het laatste moment niet doorging. Vandaar dat ik wat tijd over had. Het viel me weer eens een keer op dat als je niet met een duidelijk doel naar een onderwijsbeurs gaat (bijvoorbeeld om je te oriënteren op een nieuwe lesmethode), je al snel als een kip zonder kop rond loopt. Zouden al die duizenden bezoekers de NOT met een bepaald doel bezoeken?

Open Educational resources voor het Nederlandse onderwijs

Ik lees net bij de AutomatiseringsGids dat het Ruud de Moor Centrum van de Open Universiteit samen met leraren en scholen complete lesmethodes voor vmbo, have en vwo via internet gratis ter beschikking gaat stellen.

Dat is goed nieuws, als je het mij vraagt. Open Educational Resources bleven in ons land tot dusver voornamelijk beperkt tot het hoger onderwijs. De site van 'Open methodes' is op dit moment trouwens nog niet goed gevuld.

Deze ontwikkeling mag breder geadopteerd worden. Moge het mbo bijvoorbeeld snel volgen.

Michael Feldstein heeft recentelijk de motieven hiervoor nog eens netjes op een rij gezet.

Mijn eerste presentatie

Vandaag mag ik twee presentaties verzorgen. Dat komt niet vaak voor, twee op een dag. Vanochtend moest ik daarom terugdenken aan de allereerste presentatie die ik ooit mocht geven.

Ik was zes jaar en het hoofd van de toenmalige Mariaschool op Terwinselen (gemeente Kerkrade) ging met pensioen. Ik mocht met -ik meen- drie andere leerlingen een voordracht houden voor een volle zaal in het toenmalige Callistushuis (een soort activiteitencentrum voor mijnwerkersgezinnen). Ik moest als ' schoolbord' een verhaal vertellen. Tegenwoordig ben je als leerling waarschijnlijk smartboard of elektronische leeromgeving.

Het was in die tijd dat nog tussen de middag thuis warm werd gegeten. En een van de gerechten was sla. Inderdaad: de wet van Murphy -waar ik toen nog niet van gehoord had- sloeg toe. Een blaadje sla bleef hardnekkig in mijn keel steken. Mijn ouders probeerden het blaadje nog los te krijgen met behulp van veel brood. Dat hielp helaas niet.

's Middags presenteerde ' het schoolbord' zich daarom met een rochelend geluid. Veel meer kan ik me niet meer van deze presentatie herinneren. Mijn 'lesson learned' was echter: eet nooit sla als je moet presenteren.

Relaties binnen je organisatie in kaart brengen

Organisaties zouden beter kunnen presteren als zij de relaties tussen medewerkers beter zouden benutten danwel versterken (voor zover medewerkers nauwelijks contact met elkaar hebben). Het bedrijf MWH gebruikt social network analyses om de vaak informele relaties tussen medewerkers in kaart te brengen. Dat meldt het artikel "Engineering Firm Charts Ties ".

The interest in social-network analysis comes as many companies search for innovative ways to manage amid new business challenges. Work teams are dispersed globally. More companies depend on employees for creativity and initiative.

Het artikel laat ook zien wat organisaties met de resultaten van die sociale netwerkanalyse doen. Want met een analyse alleen ben je er natuurlijk niet.  Zo kun je experts rond een bepaald onderwerp beter bij elkaar brengen om beter gefundeerd een investeringsbeslissing te nemen.

Ik denk dat omvangrijke onderwijsorganisaties ook belang kunnen hebben bij social network analyse. Vaak val je terug op de ' usual suspects'  rond een bepaald onderwerp, terwijl andere deskundigen net zo goed - en misschien met een frissere blik- inbreng kunnen leveren bij een discussie.

Twee presentaties op één dag

Morgen wordt een drukke dag. Ik mag eerst een keynote verzorgen tijdens het afsluitend seminar van het Grassrootsproject van de TU Delft. Ik maak hierbij ook gebruik van het e-voting systeem Turning Point. Vervolgens ga ik naar de NOT in Utrecht, en 's avonds verzorg ik een micropresentatie tijdens de TeachMeet 2009. Mijn Poken en Flip gaan mee (en mijn Moo-kaartjes).

Met name morgenavond zal er veel getwitterd worden (volg de twitterfontein bij Joël de Bruijn), en mogelijk ook live geblogd. Via ustream is de TeachMeet 09 ook te volgen. En je kunt ook chatten.

Ik wil Fons van den Berg (aka Helikon) overigens nu al hartelijk danken voor zijn inspanningen om de TeachMeet 09 te organiseren.

Mijn 'Delftse' presentatie staat op Slideshare. De TeachMeet-presentatie volgt.

Elearning 2.0 in het hoger onderwijs

View more presentations or upload your own. (tags: elearning technology enhanced lear...)

Een rijker internet (en Leraar24)

Wat is het internet toch rijker geworden, in vergelijking met een jaar of tien geleden. We realiseren ons dat niet altijd voldoende, vind ik. Neem bijvoorbeeld de keynote die Michael Wesch onlangs tijdens de ELI 2009 verzorgde. Deze presentatie is nu te volgen via podcast of video stream (hij start na ongeveer 8 minuten). Wesch spreekt over nieuwe media, die van invloed zijn op communiceren en netwerken. En die ook van invloed zijn op leren.

Of neem de online presentatie van Graham Attwell waarin hij probeert de betekenis te duiden van persoonlijke leeromgevingen voor de toekomst van het onderwijs.

Tien jaar geleden had je toegang tot met name geschreven informatie (en foto's). Maar dankzij de sterk toegenomen adoptie van breed zijn veel krachtiger toepassingen bereikbaar voor velen geworden.

En denk ook eens aan de vele mogelijkheden om met elkaar te interacteren, en de trend om kennis met elkaar te delen.

Wat dat betreft is de tijdens de NOT 2009 gelanceerde website Leraar24 (met name de voorwaarden voor gebruik) heel erg 20ste eeuw, ook al gebruikt men ratingsystemen en RSS.

Een connectie impliceert niet altijd interactie

Op Twitter opereren twitteraars eigenlijk binnen twee verschillende netwerken. Het eerste netwerk bestaat uit degenen die zij volgen en degenen door wie zij gevolgd worden. Het tweede netwerk bestaat uit een veel kleiner netwerk van 'echte vrienden'. Dit laatste netwerk blijkt invloedrijker. Twitteraars communiceren met dit netwerk ook frequenter. Verder blijkt dat twitteraars die veel followers of followees hebben, minder frequent bijdragen van maximaal 140 tekens  posten dan twitteraars met een klein netwerk van 'volgelingen' en 'gevolgden'.

Dat concluderen Bernardo A. Huberman Daniel M. Romero en Fang Wu op basis van eigen onderzoek. De auteurs stellen ook het 'nut' van connectie ter discussie. Een connectie impliceert volgens het niet per definitie interactie.

Stof voor discussie. Ik herken de bevindingen maar ten dele. Ik twitter niet heel frequent. Soms niet of nauwelijks over dag (laat het werk meestal niet toe). Maar ik twitter wel met mensen die ik niet persoonlijk ken, en met twitteraars die ik ook persoonlijk ken. Terwijl ik een netwerk met 300 'gevolgden' niet gering vindt. Maar ik heb wel al veel nut gehad van Twitter -gisteren nog- terwijl het me weinig kost.

Jury e-learning award in vergadering bijeen

Gisteravond hebben de vier genomineerden voor de eerste Nederlandse e-learning award een presentatie verzorgd. Achtereenvolgens kwamen aan bod:

• Jutten Simulation: Kassatraining Blokker
• Trimbos Instituut: De gezonde school en genotmiddelen (preventieprogramma basis- en voortgezet onderwijs)
• Orbit Learning4Life BV en ACHT Bedrijfsinnovatie BV: Microtraining transportbedrijf
• Universitaire Lerarenopleiding van het Onderwijscentrum VU: ICT-tools huidige leerlingengeneratie didactisch ingezet in lerarenopleiding en schoolpraktijk

Vervolgens heeft de jury beraadslaagd. En ja: we zijn er na ampel beraad uitgekomen. Op 10 februari aanstaande kunnen we dus tijdens het nationale e-learning congres een winnaar presenteren.

Onderstaande video heb ik met de Flip gemaakt, vlak voor dat de jury ging overleggen. Van rechts naar links zie je Yvonne Sterken (Abn-Amro en redactie e-learning.nl), Wim Veen (hoogleraar Educatieve Technologie TU Delft), Jean In het Panhuis (ING Bank), Judith Slootweg (SNS Reaal), Willy de Jong (Océ) en Frank de Wit (Albert Heijn). Ik sta zelf uiteraard achter de camera.

Ik was erg laat thuis zodat ik er pas vanavond over kon bloggen.

Weg met het onderscheid tussen formeel en informeel leren

Volgens Josh Bersin is informeel leren nu officieel formeel leren geworden. Dat wil zeggen: organisaties omarmen en waarderen meer informele vormen van leren:

That is, if you want to build a high-impact, cost-effective, modern training organization you must "formally adopt" informal learning.

Bersin baseert zich op eigen onderzoek waaruit onder meer blijkt dat 80% van al het leren binnen ondernemingen plaats vindt via interacties tussen collega's, experts en managers op de werkplek. Bersin stelt:

Where "e-learning" was the big craze in corporate training in the early 2000's, and "blended learning" was the craze in 2003 and 2004, today, thanks to the slowing economy and the widespread availability of social networking and online wikis and portals, "informal learning" is the next big thing.

Daarom formuleert hij een aantal aanbevelingen voor het formuleren van een strategie voor informeel leren. Daartoe behoren onder meer een herformulering van de rol van de HRD-afdeling/functionaris en het selecteren nieuwe technologiëen.

Twee kanttekeningen wil ik hierbij plaatsen. In de eerste plaats gaan Bersin's aanbevelingen voorbij aan wat volgens mij de essentie is van succesvol informeel leren binnen organisaties: het creëren van een leercultuur waarin informeel leren tot bloei komt. Iets waar research members van Bersin ook nadrukkelijk om blijken te vragen. Hiertoe behoort onder meer het geven van ruimte aan werknemers om kennis uit te wisselen, en het waarderen van kennis delen.

Mijn tweede kanttekening betreft de veronderstelde tegenstrijdigheid tussen informeel en formeel leren. Ik heb eerder geschreven over de dichotomie tussen tussen formeel en informeel leren, en dat het beter is om te kijken in welke mate leeractiviteiten meer formeel dan wel informeel zijn als het gaat om proces, doelen, plaats en leerinhouden.  Als organisaties dus informeel leren volgens Bersin omarmen, dan betreft dat meestal het proces, de plaats en de leerinhouden. Leerdoelen blijven volgens mij behoorlijk geformaliseerd.