Wilfred Rubens: technology enhanced learning

Liever gamen dan sporten?

Karl Kapp kreeg laatst het verwijt wel erg positief te oordelen over video games, en onvoldoende oog te hebben voor de negatieve aspecten ervan. Kinderen zouden positievere dingen leren van georganiseerd sporten, in plaats van video games.

In What Sports Teach Our Kids and Why Video Games are Better illustreert hij dat sporten in clubverband lang niet altijd positief bijdraagt aan de ontwikkeling van jongeren. Jongeren leren er te winnen ten koste van alles (en anderen). En ze leren bijvoorbeeld dat ze minder goede spelers kwijt moeten raken. Volgens Kapp neemt ook het geweld binnen sport sterk toe.

Met behulp van video games leren kinderen bekwaamheden als strategisch en analytisch denken, plannen, problemen oplossen en beslissingen nemen. Ook kun je praktische vaardigheden in een veilige omgeving oefenen en moeilijke handelingen herhalen.

Ik ben groot voorstander van het bevorderen van actief sporten. Maar Kapp heeft wel een punt. Jongeren leren er lang niet uitsluitend positieve zaken van. Ik beschouw zijn bijdrage vooral als een spiegel voor mensen die geen oog hebben voor de positieve kanten van video games. Zij overdrijven de negatieve kanten van video games, en hebben onvoldoende oog voor de krachtige eigenschappen ervan.

Metastudie online leren illustreert zinloosheid evidence based onderzoek

Via Tom Werner's blog heb ik deze Amerikaanse metastudie ontdekt over de effectiviteit van online leren.

De onderzoekers hebben meer dan duizend onderzoeksrapporten bestudeerd, die in twaalf jaar tijd zijn verschenen.

Analysts screened these studies to find those that (a) contrasted an online to a face-to-face condition, (b) measured student learning outcomes, (c) used a rigorous research design, and (d) provided adequate information to calculate an effect size.

De onderzoekers hebben uit deze studies 51 effecten gevonden, met name bij oudere lerenden (er bestaat weinig onderzoek naar (t)e-learning bij kinderen). Zij constateren onder meer dat online leren gemiddeld tot betere prestaties leidt dan face to face leren. De beste leerresultaten worden echter bereikt als sprake is van een mix van online en face to face leren. Een andere  bevinding is dat de effectiviteit van online leren los staat van de inhoud en doelgroep.

Tegelijkertijd stellen zij dat de omstandigheden -waaronder de lerenden leerden- sterk verschilden (online lerenden konden in een studie bijvoorbeeld meer tijd aan een taak besteden). De onderzoekers vragen zich zelfs af of de omstandigheden niet meer van invloed zijn op de studieresultaten, dan het medium. Zij geven ook aan dat binnen studies bijvoorbeeld geen rekening is gehouden met curriculum materialen, didactiek en tijd die besteed wordt aan leren. Een belangrijke conclusie luidt dan ook

In many of the studies showing an advantage for online learning, the online and classroom conditions differed in terms of time spent, curriculum and pedagogy. It was the combination of elements in the treatment conditions (which was likely to have included additional learning time and materials as well as additional opportunities for collaboration) that produced the observed learning advantages.

Het onderzoek lijkt een antwoord te willen zijn op de behoefte van beleidmakers naar 'bewijsmateriaal' naar wat goed onderwijs is. Wat het rapport echter in wezen doet is de zinvolheid van evicence-based onderwijsonderzoek ter discussie stellen. 

Er zijn binnen leren zo veel variabelen in het spel (zoals leerdoelen, pluriforme doelgroep, didactiek, pedagogisch klimaat, leerinhouden of condities) dat je al snel appels met peren aan het vergelijken bent. Daar komt bij dat het m.i. onzinnig is om anno 2009 uitspraken te doen over de effectiviteit van (t)e-learning op basis van studies uit 1996. Wat betreft technologie, didactiek en onderwijsontwerp heeft online leren immers een enorme ontwikkeling doorgemaakt.

Mobile learning en augmented reality

Augmented reality -zeg maar de combinatie van de virtuele wereld en de 'echte' wereld- biedt veel mogelijkheden voor mobile learning. Dat stelt de auteur van de weblog M-learning is good in een beknopt overzichtsartikel.

In deze bijdrage komt o.a. de browser Layar aan bod:

Some of the most interesting examples of augmented reality use a camera mounted on an individual’s computer to capture the individual’s movements in the real world. Movements are then mapped to a simulated environment projected on a computer screen. With the use of the camera, learners can travel through and interact with several different aspects of the virtual environment.

Een ander voorbeeld is het oproepen van 3D animaties vanaf geprint papier (met behulp van een computer en camera; zie ook als illustratie deze bijdrage van Willem Karssenberg). Nog niet echt mobiel, schrijft de auteur, maar dat duurt niet meer lang.

Mobiele technologie en augmented reality bestaan beiden al langer. Het zit er naar uit dat beide technologische ontwikkelingen laagdrempeliger in gebruik worden, en daarmee meer toegankelijk voor het gebruik binnen leersituaties. De toolkit voor de ontwikkeling van krachtige leeromgevingen wordt daarmee weer uitgebreid.

Wel content, maar geen systeem

Op e-learning.nl lees ik vandaag over een groot aantal "zorgmodulen" die beschikbaar komen via PulseWeb e-learning.

Het bericht rept over tien zorginstellingen die opleidingsmateriaal ontwikkelen dat via de Pulseweb leeromgeving beschikbaar komt. Volgens de eigenaren van Pulseweb betreft deze applicatie "een procesgeoriënteerd leersysteem waarmee u leertrajecten van begin tot eind volgt".

Ik vind dit geen goede ontwikkeling. Voor bepaalde leerdoelen kan deze content zeker geschikt zijn. Maar als opleidingsinstituut of onderwijsorganisatie moet je in staat zijn om content 'af te spelen' in de omgeving die jij wilt gebruiken, die jij vaak al hebt. 

Je moet niet verplicht zijn een bepaalde leeromgeving of leer(content)managementsysteem 'er bij' te nemen. Dat zouden aanbieders van content toch inmiddels door moeten hebben.

En dan heb ik het er nog niet eens over dat met belastinggeld ontwikkelde leerstof eigenlijk als open educational resources beschikbaar zou moeten komen. 

Technologie niet bannen, maar gebruiken

Scholen die mobiele telefoons en social networking sites in de ban doen, bereiden kinderen onvoldoende voor op de 21ste eeuw. Die forse stelling poneert Aidan McCarthy in het artikel Teachers urged to rethink mobile phone ban. McCarthy vindt dat het onderwijs de potentie van nieuwe technologie onvoldoende onderkent en doordenkt. Tegelijkertijd onderstreept hij de noodzaak van het maken van afspraken over het gebruik van ICT binnen het onderwijs. Ook pleit hij voor een hoge mate van zelfverantwoordelijkheid van leerlingen voor technologie.

"Schools of the future should be equipped with `healing stations' where students can plug in their devices, solve any technical issues and quickly move on with their day."

Een mooi toekomstperspectief. Voor de korte termijn vrees ik wel day McCarthy de bekwaamheden van veel jongeren op het gebied van ICT beheer overschat, en de complexiteit van bepaalde technologieën onderschat.

De ICT revolutie stopt bij het klaslokaal

Een paar dagen geleden heb ik het JISC-rapport Edgeless University: why higher education must embrace technology gebookmarkt. Maar ik ben er nog niet aan toegekomen om het te lezen.

Gelukkig zijn er inmiddels enkele besprekingen op Britse weblogs/sites verschenen. Volgens Bryan Glick waarschuwt het rapport Britse universiteiten ervoor de internationale koppositie te verliezen doordat met onvoldoende gebruik maakt van de mogelijkheden van technologie om nieuwe manieren van leren vorm te geven. Citaat uit het rapport:

“Universities can use technology to offer more flexible provision and open more equal routes to higher education and learning.”

Rebecca Attwood schrijft dat volgens het rapport nieuwe technologieën als social networking en mobiel internet in de samenleving breed geaccepteerd zijn, maar nog niet door het hoger onderwijs. ICT is nog onvoldoende ingebed in het denken over onderwijs. Docenten kunnen zich weinig voorstellen bij de toepassingsmogelijkheden van deze technologieën voor leren. Bovendien is -volgens het rapport nog steeds sprake van een gebrek aan basisvaardigheden op het gebied van ICT.

"The noise of information and knowledge needs filtering; students need guidance and expertise. They also need the ‘brand value’ of institutions and the validation they provide. Universities have to capitalise on the connections and relationships made possible by the new information technologies,” the report says.

Volgens Attwood pleit het rapport voor een andere, meer strategische aanpak van de inbedding van ICT binnen het hoger onderwijs. Je kunt technologie immers niet het klaslokaal 'in dumpen'.

De Britse overheid heeft op basis van dit rapport al een eerste stap gezet: er is een taskforce voor transformatie ingesteld, en een nieuw Open Learning Innovation Fund van tien miljoen pond.

Het zou me niets verbazen als de uitkomsten van dit rapport representatief zijn voor het hele onderwijs in de Westerse wereld. De angst om de toppositie kwijt te raken, wordt daarmee meteen ook gerelativeerd: als niemand beweegt, blijven we allen dezelfde positie innemen. Een strategie die vroeg of laat overigens mis zal gaan (nieuwe initiatieven komen op en vervangen het oude; denk aan de fotografie).

Ik vind het ook een zorgelijke situatie als je kijkt naar de vele miljoenen die al in ICT en onderwijs geïnvesteerd zijn. JISC timmert zelf bijvoorbeeld al jaren aan de weg.

De kern van het probleem cq de uitdaging is wat mij betreft dat tot dusver op strategisch niveau nog nooit is gekeken naar de rol van technologie binnen 'ontwrichtende innovaties'. Dat heeft volgens mij onder meer te maken met een chronisch gebrek aan een gevoel van urgentie om het onderwijs echt anders in te richten. Wellicht dat de Britse taskforce voor transformatie daar een begin mee kan maken.

Gratis Learning Leader Fieldbook

In het gratis Learning Leader Fieldbook (met Creative Commons licentie) van het Masie Center komt een aantal vooraanstaande (Amerikaanse) experts ('leaders') aan het woord. Zij vertellen vanuit hun eigen ervaring hoe zij omgaan met tal van 'uitdagingen' op het gebied van leren en ontwikkelen.

Volgens de samensteller van dit boek hebben deze experts één ding gemeen:

a passion for the potential impact of effective learning on the outcome of business.

De hoofdstukken zijn summier van aard, maar daardoor ook gemakkelijk door te werken (het boek telt in totaal 45 bladzijdes). Zij bevatten een groot aantal tips, zoals

Don’t get seduced by the “goodness” of learning.

Een aantal podcasts 'begeleiden' dit boek. Vooral interessant voor leidinggevenden met leren en opleiden in hun portefeuille of voor degene die anderszins belangstelling heeft voor het werk van een chief learning officer.  

Project Natal en leren

Ik ben helemaal geen Microsoft-fan, en ik ben ook geen gamer. Ik heb altijd ongelofelijk veel ruzie met joy sticks en dergelijke waardoor ik steevast te laat schiet of stuur. Als ik met mijn neefjes Fifa Soccer 09 speel (of hoe het heet), dan kies ik veiligheidshalve altijd voor Bayern München of het Duitse voetbalelftal. Ik ga immers geheid het schip in.

Wellicht dat het Xbox Project Natal verandering brengt. Deze technologie ziet er pas spectaculair uit. Je hebt geen controler meer nodig, maar jij bent de controler. Er wordt onder meer gewerkt met stemherkenning en gezichtsherkenning.

Bedenk eens wat deze technologie kan betekenen voor het internet, voor sociale verbanden en voor leren? De kloof tussen 'echte praktijksituaties' en simulaties wordt er m.i. weer kleiner door. Het repareren van auto's, het schilderen van een huis, het verzorgen van een zieke: deze -en andere- beroepssituaties kunnen met deze technologie levensechter geoefend worden.

Natuurlijk: in de praktijk zal deze technologie best kinderziektes hebben. En onderwijs- en opleidingsland beschikken inderdaad niet over de miljardenbudgetten van de entertainmentindustrie. Maar denk eens 25 jaar vooruit.... Wellicht dat ik dan wel eens met gaming kan winnen van mijn neefjes. O speelt de leeftijd dan parten?

Met dank aan collega Pedro van de Schoor voor de tip.

Conferentie Onderwijsvernieuwing en ICT 2010

Dit jaar zit in in de programmacommissie van maar liefst twee conferenties over ICT en onderwijs. Van één programmacommissie mag ik zelfs voorzitter zijn: van dé conferentie voor Onderwijsvernieuwing en ICT 2010, van het Consortium voor Innovatie.

Deze conferentie heeft als thema "De leefwereld van de leerling". Thema's worden overigens door de stuurgroep bedacht, de themagebieden en onderwerpen door de programmacommissie.  

Willem Karssenberg heeft gisteren de conferentieblog aangemaakt.

Tot 9 oktober aanstaande kunnen presentatievoorstellen worden ingediend. Daarna gaat de programmacommissie deze beoordelen.

Meer informatie over dit congres lees je in de eerste blog post.

Veranderingen kun je onder meer volgen via de RSS feed.

ICT in het onderwijs: gaan opletten en afleiding samen?

Afleiding (distraction) en opletten (pay attention) hangen nauw met elkaar samen. Dat wordt treffend geïllustreerd binnen de "economy of attention", waar reclamemakers proberen de aandacht te trekken van potentiële consumenten. Eric Gordon en David Bogen trekken deze opvatting door naar het onderwijs. in "Designing Choreographies for the "New Economy of Attention"" geven zij aan dat

the emerging social media provide new methods for choreographing attention in line with the performative conventions of any given situation

Je zou dus laptops, mobiele telefoons en social networking sites niet uit het onderwijs moeten bannen, maar kijken hoe deze technologieën het leren kunnen ondersteunen.

Rather than assuming that their presence "takes away" from an established order of attention, we are seeking to understand how they reconfigure that order in ways that might allow for new methods of engagement.

De auteurs beroepen zich daarbij op (oude) opvattingen over leren waarbij wordt uitgegaan dat rijker leermateriaal leidt tot betere leerresultaten. Het komt volgens Gordon en Bogen aan op een effectieve choreografie van de technologieën binnen face-to-face leersituaties.

De auteurs hebben ongetwijfeld goede bedoelingen, en de voorbeelden (en voordelen) die zij geven van het gebruik van een backchannel tijdens lezingen herken ik zeker. Maar, o, wat geven zij criticasters van het gebruik van technologie binnen het onderwijs munitie in handen. 

De nauwe samenhang tussen afleiding en opletten werkt weliswaar bij het koopgedrag van mensen, maar niet als het gaat om leren. Je kunt niet aandachtig luisteren naar een verhaal en ondertussen over een heel ander onderwerp chatten met vrienden. Deze vorm van multitasken is een mythe!

De voorbeelden van de auteurs zijn daar ook niet op gericht. Als je een backchannel tijdens een college inzet, of regelmatige peilingen, dan leid je lerenden ook niet af. Nee, je betrekt lerenden juist bij de presentatie of lezing. Die leeractiviteiten zijn gericht op verwerking van datgene wat is verteld. Internetzoekopdrachten tijdens het hoorcollege kunnen weer worden gebruikt om beweringen te checken, alternatieve opvattingen te zoeken of om gewoon de betekenis van een gebruikte term te achterhalen. 

Ik ben om die reden voorstander van het  gebruik maken van technologie tijdens lezingen. En verder ben ik me er van bewust dat lerenden niet alles 'mee krijgen' als zij tijdens een hoorcollege even wat anders gaan doen (bijvoorbeeld msn-en). Dat is geen drama, zolang men maar niet de hele tijd 'niet-taakgebonden' bezig is. Je kunt immers niet langdurig met aandacht luisteren, en wellicht wordt dat vermogen steeds meer aangetast nu we op steeds grotere schaal media afwisselen. 

Waar we dus vooral ook kritisch naar moeten kijken is naar de "choreografie" van leeractiviteiten als geheel. Dat betekent in bepaalde gevallen minder hoorcolleges, en in elk geval kortere hoorcolleges. Het betekent ook zoeken naar versterking van leeractiviteiten, en niet aan afleiding.

Via George Siemens.