Leren in netwerken via een cursus: botsende paradigma's?

Gisteravond heb ik samen met Erwin van Hunen (@mobileviking) via Skype meegewerkt aan een podcast die Cindy de Smet (aka Smetty) als opdracht moest maken voor de "Connectivisme-cursus" van George Siemens en Stephen Downes.

Het werd een interessant gesprek. Cindy vertelde onder meer dat binnen de cursus vooral sprake was van 'eenzaam leren' (mijn interpretatie). Ze volgt online presentaties, en maakt voornamelijk individueel opdrachten. Er is echter nauwelijks sprake van interactie. Lerenden geven elkaar eigenlijk geen feedback. Ook kent Cindy de andere deelnemers bijna niet (terwijl er zo'n duizend deelnemen).

Cindy vroeg zich gisteravond af of de doorlooptijd van drie maanden niet te kort is voor netwerkvorming (wat wel beoogd wordt in de cursus). Mijn reactie was: kun je wel een cursus volgens connectivistische principes opzetten? Botsen de paradigma's niet te zeer?

Leren in netwerken vindt vaak toevallig plaats. Het duurt volgens mij inderdaad een hele tijd voordat een netwerk een 'lerend netwerk' is. Er is sprake van 'losjes gekoppelde' relaties. De vrijblijvendheid is groter. Deelname vindt veelal plaats op ad hoc basis.

Steve Wheeler heeft verleden jaar geschreven over de vijf fasen die je doorloopt bij het werken met een wiki in het onderwijs. Ik denk dat deze fasen ook voorkomen bij leren in netwerken. De complexiteit is daarbij volgens mij groter doordat lerenden vanuit een intrinsieke motivatie de "exhibition"-fase en "explanation"-fase moeten doorlopen.

Volgens mij speelt een moderator (een docent, of een lerende die deze rol vervult) een belangrijke rol bij het doorlopen van de vijf fases. Bij leren in netwerken moeten lerenden dat zelf doen. Er is niemand die expliciet de rol van moderator vervult.

Deze eigenschappen van een 'lerend netwerk' verhouden zich volgens mij slecht tot het concept 'cursus' Ik denk dat je binnen een cursus eerder gebruik kunt maken van principes van een "community" (meer regelmaat en structuur, intentionele deelname, minder vrijblijvend, met moderator) dan van leren in netwerken. Maar ook dan zul je rekening moeten houden met een langere doorlooptijd.

Waarmee uiteraard niet is gezegd dat leren in netwerken niet kan werken. Integendeel. Het is alleen een heel ander concept, met eigen wetten en regels.

De podcast wordt gepubliceerd op een nieuwe blog die Cindy speciaal voor haar leerervaringen in deze cursus heeft aangemaakt: drsmetty.com.