Wilfred Rubens: technology enhanced learning

Laptops in het onderwijs: klep dicht (Hoe kan ICT competentiegericht leren versterken?)

Door laptops in het onderwijs te gebruiken, ben je veel flexibeler in het inzetten van ICT binnen leersituaties. Pedagogisch-didactisch gezien is het gebruik van laptops binnen het onderwijs voor verbetering vatbaar. Laptops in het onderwijs: klep dicht uit de reeks Hoe kan ICT competentiegericht leren versterken? gaat in op het gebruik van laptops in relatie tot groepsbijeenkomsten, online leren en zelfstandig werken.

Samenvattend komt het er op neer dat onderwijsontwikkelteams het onderwijs zodanig moeten vormgeven dat didactiek, leerinhouden en ICT in de juiste verhouding tot elkaar staan, en groepsbijeenkomsten, online leren en zelfstandig werken elkaar versterken. Tijdens groepsbijeenkomsten wordt een laptop minder vaak ingezet, tijdens geprogrammeerd online leren uiteraard wel. Bij zelfstandig werken is dat vooral afhankelijk van de leerdoelen.

Wanted for downloading

Ik doe zelf nauwelijks aan downloaden van films en muziek. Films heb ik nog nooit via internet gedownload en/of bekeken. Muziek koop ik meestal via iTunes. 

Dat neemt niet weg dat ik het eens ben met de GroenLinks campagne Wanted for downloading. Behalve dat een downloadverbod menig netizen  onterecht in een criminele hoek duwt, en de privacy aan zal tasten, gaat het ook uit van een achterhaald concept van zaken doen. 

Bovendien: Erwin Blom laat regelmatig zien dat downoloaden goed is voor zaken doen en welvaartswinst.

Zie mijn poster.

Verbazingwekkend dat de SP daar trouwens voor lijkt te zijn.

Meer rendement uit groepsbijeenkomsten dankzij ICT (hoe kan ICT competentiegericht leren versterken?)

In de zesde bijdrage van de reeks Hoe kan ICT competentiegericht leren versterken? ga ik in op de vraag hoe je ICT kunt gebruiken voor de voorbereiding van groepsbijeenkomsten, zodat het leerrendement van deze bijeenkomsten wordt vergroot. 

Ik doe dat aan de hand van een concreet voorbeeld waarin ik een groepsbijeenkomst zonder ICT, vergelijk met een bijeenkomst waarbij technologie bij de voorbereiding en uitvoering een belangrijke rol speelt.

Storytelling in virtuele werelden

Volgens Karl Kapp is de meerwaarde van virtuele werelden voor storytelling, dat de lerende ook een karakter kan worden van het verhaal. Een effectief verhaal binnen een virtuele werreld moet volgens hem een aantal elementen bevatten:

• karakters
• plot
• spanning
• oplossing
• conclusie (wat hebben we van het verhaal geleerd?)

Kapp stelt:

A well crafted story is focused on helping the learner to solve problems and when it is done in a virtual world, the learner is immersed in the context of the situation and the learning becomes meaningful and memorable.

Volgens mij lijkt deze opzet heel sterk op een rollenspel.

Kader social learning binnen bedrijven

Binnen corporate learning is inmiddels ook het besef doorgedrongen dat leren een sociaal proces is. In A framework for social learning in the enterprise probeert Harold Jarche daarom een kader te bieden voor social learning. Jarche vat samen waarom deze manier van leren meer voor de hand ligt dan het "kennis acquisitie"-concept, dat vooral geschikt was voor Tayloristisch ingerichte werkprocessen. Die benadering voldoet niet meer:

A collective, social learning approach, on the other hand, takes the perspective that learning and work happen as groups and how the group is connected (the network) is more important than any individual node within it.

Hij stelt dat individueel leren voor organisaties eigenlijk irrelevant is, als de kennis bij het individu blijft. Het werk wordt immers altijd uitgevoerd door teams en netwerken.

Learning really spreads through social networks. Social networks are the primary conduit for effective organizational performance. Blocking, or circumventing, social networks slows learning, reduces effectiveness and may in the end kill the organization.

In deze bijdrage geeft Jarche ook wat voorbeelden van social learning. Daarbij benadrukt hij het belang van vertrouwen. Communicatie zonder vertrouwen is volgens hem slechts 'geluid'. Volgens hem is het ook noodzakelijk om de traditionele managementstrategieën te verlaten.

Harold Jarche gebruikt ook Jane Hart's overzicht van vijf manieren van leren om social learning te analyseren. De traditionele -formele- manier van leren is daar maar één vorm van. Vervolgens kijkt hij summier hoe deze manieren van leren ingezet kunnen worden. Internettechnologie maakt bijvoorbeeld de constante kennis flow mogelijk. En de traditionele trainingen moeten direct relevant worden voor individuen en groepen, schrijft Jarche.

Een mooi overzicht. Jarche weet in zijn 'raamwerk' recente opvattingen van bekende denkers (zoals George Siemens en Peter Senge) met elkaar te verbinden. Wel stipt hij veel aspecten aan, die hij vervolgens niet echt uitwerkt.

Ervaringen e-readers in het onderwijs

Via verschillende weblogs worden de eerste ervaringen met e-readers beschreven. Highlighting E-Readers doet verslag van een pilot bij de Princeton universiteit, en is -zachts gezegd- niet overdeeld positief over het gebruik van -in dit geval- de Kindle DX binnen het onderwijs. Men concludeert dat studenten de mogelijkheid missen om aantekeningen te maken en passages aan te strepen. Ook kun je niet meerdere documenten tegelijkertijd op een Kindle DX openen (terwijl je dat bij onderzoek wel wilt doen). Werken op papier of op een laptop is dan handiger. Vinden ook de studenten.

Naarmate studenten meer reizen, wordt de Kindle DX meer gewaardeerd (minder gesjouw met boeken en rapporten). Ook blijkt dat studenten minder papier gebruiken. Tot slot valt op dat de Kindle DX populairder is voor het lezen van 'recreatieve' boeken.

Terecht merkt de auteur op dat we nog maar aan het begin van een ontwikkeling staan. Derek Morrison stelt dat ook en geeft bijvoorbeeld aan dat het gebruik van 'kleur' en multimedia een belangrijke ontwikkeling is (een minder duurzame batterij neemt men dan op de koop toe). Maar ook hij somt enkele belangrijke tekortkomingen op van de huidige generatie e-readers, zoals

It’s based on a walled garden model and proprietary format which locks the user to Amazon and places major constraints on sharing Kindle downloads.

Hij concludeert dat de e-reader allesbehalve perfect is, net zo min als het papieren boek.

Creëren en publiceren met behulp van ICT (hoe kan ICT competentiegericht leren versterken?)

Bijdrage vier in het kader van de reeks Hoe kan ICT competentiegericht leren versterken? behandelt een flink aantal manieren waarmee je lerenden kunt stimuleren kennis te ontwikkelen en te publiceren.

Volgens hoogleraar Robert-Jan Simons draagt ICT er toe bij dat lerenden nieuwe kennis via ICT makkelijker en beter georganiseerd kunnen ontwikkelen dan in face to face situaties zonder ICT. Het actief creëren van kennis is belangrijk voor daadwerkelijk leren. 

Daarnaast kun je dankzij nieuwe technologieën gemakkelijker ontwikkelde producten presenteren aan een breder publiek. Dit werkt motiverend en zorgt er ook voor dat lerenden meer aandacht besteden aan de kwaliteit van hun werk.

Professionalisering docenten: zo kan het ook

Men neme per school de vijfentwintig meest deskundige docenten op het gebied van ICT in het onderwijs. Haal deze zeven dagen per jaar uit het onderwijs. Stel hen deze tijd bloot aan de beste denkers op het gebied van (t)e-learning, èn aan hands on demonstraties van het gebruik van ICT in het onderwijs. Zie hier het zogenaamde Technology Leadership Forum van de Fulton County Schools.

Volgens Fulton County Schools heb je mensen nodig die gedreven worden door passie en prestaties, om ICT met succes binnen het onderwijs te integreren. Met de traditionele cursussen bereik je dit volgens hen niet. Van de deelnemers wordt overigens ook het één en ander verwacht:

At the end of the varied sessions, each participant presents a culminating project, posts three original lesson plans using technology in SAMS (Fulton’s Student Assessment Management System), and collaborates in online discussions.

Erg ambitieus, maar zo te lezen wel effectief. Wat me ook opvalt is het niet-vrijblijvende karakter van het programma. Dikwijls volstaat deelname aan professionaliseringsactiviteiten, en wordt er weinig aan prestaties gevraagd.

Crowdsourcing voor en door docenten

Rob Jacobs illustreert hoe het professionale netwerk van onderwijsgevenden zich -althans in potentie- heeft ontwikkeld. Inmiddels is sprake van een genetwerkte docent, die via zijn netwerk ook toegang heeft tot netwerken van anderen. Jacobs schrijft dat:

the “who” of potential members and collaborators is increased exponentially because of individual members networking through collaborative technology platforms, the “what.”

Dankzij nieuwe technologieën ontwikkelen zelfs professionele leergemeenschappen zich tot "Professional Networked Learning Collaborative" (PNLC). In zo'n PNLC is volgens hem sprake van samenwerking, gebaseerd op crowdsourcing. Hij somt daar ook kenmerken van op. Zoals teams die zich formeren op basis van een gedeelde belangstelling, participatie op basis van intrinsieke motivatie en een zich steeds sterker ontwikkelende interactie.

Dankzij een wat warrige opbouw van Rob Jacobs' betoog -vooral in de laatste paar alineas- was ik aan het eind de draad enigszins kwijt. En in met name zijn op één na laatste model staat volgens mij technologie te zeer centraal, in plaats van de netwerken van mensen die via technologie ontsloten worden. 

Desalniettemin laat ook zijn bijdrage zien dat netwerken mede dankzij social media steeds belangrijker worden voor leren, en dat er een verschil is ten opzichte van gemeenschappen (zie ook mijn recente blogpost over een andere leerstrategie bij leren in een netwerk of mijn presentatie over leren in sociale, virtuele, netwerken). Al denk ik dat het aantal docenten dat op deze manier leert, helaas nog beperkt is.

Jongeren nemen inderdaad hun eigen technologie mee

Vandaag is het al groot in het nieuws geweest (onder meer op de radio). Jongere werknemers leggen in grote getalen de veiligheidsregels van hun bedrijf naast zich neer. Maar liefst 29% weet niet eens of hun bedrijf een IT-beleid heeft.

Bijna 40% gebruikt mobiele telefoons die niet door de werkgever worden ondersteund. Ook gebruiken veel jongeren online applicaties voor hun werk, die niet door hun werkgever worden ondersteund.

Voor veel jongeren is de beschikbaarheid van geavanceerde technologie zelfs een belangrijke reden om bij een bepaalde werkgever te gaan werken. In Nederland valt dat nog mee (ik vermoed omdat veel jongeren zelf al over geavanceerde technologie beschikken).

Bring your own technology (BYOT) is inderdaad een belangrijke trend, zo blijkt uit dit onderzoek van Accenture. Dit adviesbureau raadt bedrijven dan ook aan rekening te houden met deze trend.

Ik ben het daarmee eens. Ik denk overigens dat wat geldt voor bedrijven, voor een groot deel ook op gaat voor ons onderwijs. Betekent dat dat alles moet kunnen? Nee. Waar het om gaat is dat de IT-afdeling en de business een dialoog met elkaar aan gaan. Bijvoorbeeld:

• Ga het daadwerkelijk gesprek aan over beveiliging, bedrijfs'geheimen' en privacy.
• Sta als IT-afdeling in principe positief tegenover het mee nemen van eigen technologie (vooral web-based technologie; met toegang tot internet kom je vaak al een heel eind).
• Betrek als eindgebruiker de IT-afdeling bij de technologie die je als eindgebruiker wilt inzetten (zodat de impact in kaart kan worden gebracht).
• Zoek samen naar een balans tussen autonomie en efficiency (want die kunnen op gespannen voet staan).

Ik neem zelf overigens ook mijn eigen technologie mee. Ik heb een iphone, terwijl ik van mijn werkgever een (eenvoudige) Nokia heb om mee te bellen. Ik heb een werklaptop (waarop ik zelf niets mag installeren), maar kan met mijn Macbook wel op m'n werk draadloos online. En web-based applicaties kunnen we gebruiken, al hebben we wel de afspraak dat gekeken wordt naar de impact ervan (bijvoorbeeld op bandbreedte).