Wilfred Rubens: technology enhanced learning

TPACK uitgelegd via video (#in)

Ik ben al geruime tijd warm pleit bezorger van het TPACK-model dat uitgaat van een geïntegreerde benadering van kennis van technologie, didactiek en vakinhoud. In onderstaande ongeveer zeven minuten durende video legt Clare Kilbane op een 'Commoncraft manier' uit wat TPACK eigenlijk is.

TPACK 101 from Clare Kilbane on Vimeo.

Ik kwam deze video tegen in een blogpost van TPACK-goeroe Punya Mishra. Mishra geeft in deze bijdrage ook feedback aan een groep Toegepaste Onderwijskunde-studenten van Petra Fisser van de Universiteit Twente, die TPACK bestuderen. Mishra signaleert onder andere dat technology Content Knowledge vaak verkeerd wordt geïnterpreteerd:

it is misses an important point regarding how technology (historically speaking) has shaped and changed the representations and cognitions in the disciplines.

Meer sociale netwerksites voor het onderwijs (#in)

Gisteren blogde ik over Maxclass, een sociale netwerksite voor het onderwijs. Via Twitter werd ik gewezen op alternatieven.

Het Nieuwe Schoolplein van Winkwaves wil ook ouderparticipatie, ouderbetrokkenheid, mediawijsheid en community vorming om de school bevorderen. Blogger Marcel Kesselring is hier onder meer actief. De web 2.0-applicatie wordt onder meer gebruikt door Huys ten Crooswijk.

Van een andere orde is bijvoorbeeld Schoolpagina.nl: een sociaal netwerk voor oud-klasgenoten.

Andere alternatieven kun je plaatsen via de commentaarfunctie. Ongezoute reclameboodschappen zal ik modereren ;-)

Randvoorwaarden broedfactoren en leren: hervormen of transformeren? (#in)

Onlangs heb ik geschreven over de parallellen die ik zie tussen de broedfactoren in het boek De Broedfactor, en leren en ontwikkelen. Auteur Peter Camp mailde me daarop, en gaf daarin aan benieuwd te zijn naar mijn invulling van de randvoorwaarden uit de Broedfactor in relatie tot leren en ontwikkelen. Daar wil ik in deze blogpost een poging toe wagen.

Ik licht de randvoorwaarden eerst kort toe, en concludeer dat er volgens mij geen specifiek verband is te leggen tussen deze randvoorwaarden en leren en ontwikkelen binnen een organisatie. Wel stuit ik op twee principiële punten, die onder meer te maken hebben met het onderscheid tussen hervormen en transformeren.

Peter Camp formuleert drie randvoorwaarden die ingevuld moeten worden, willen broedplaatsen met succes functioneren:

1. Hij pleit voor het verbinden van de harde en zachte kanten. Daarbij doelt hij op de balans tussen zaken als doelen, protocollen, plannen, financiën, taakverdeling, regels, informatiesystemen, en beoordelingen (de harde kant). En meer zachte aspecten als cultuur, speelruimte, samenwerking, creativiteit, en leidinggeven. Beide kanten kunnen niet zonder elkaar.
2. Peter Camp gaat er van uit dat broedplaatsen worden geïntegreerd in de bestaande organisatie. Het ontstaan van broedplaatsen is vaak, in het begin, een rommelig proces. De totstandkoming ervan is een ontwikkelproces, waarbij permanent gezocht wordt naar evenwicht tussen proces en concrete resultaten. Een ontwikkelgroep is verantwoordelijk voor de realisatie, en moet er tegelijkertijd ook voor zorgen dat de 'staande' organisatie 'aangehaakt' blijft.
3. De derde randvoorwaarde is het beschermen van broedplaatsen. Binnen elke organisatie zal er verzet zijn tegen deze innovatie. Je zult dus actief moeten zijn op het gebied van ‘organisatiepolitiek’. Dat is vaak een moeizaam, maar noodzakelijk, proces. Leidinggevenden spelen hierbij vanzelfsprekend een belangrijke rol (in positieve, maar ook negatieve zin).

Mijn opmerkingen hierbij, ook in relatie tot leren en ontwikkelen:

• Ik vind deze randvoorwaarden niet uniek voor de incorporatie van broedplaatsen, maar voor innovaties in het algemeen. Dus ook voor onderwijsinnovaties. Er is wat mij betreft geen relatie met leren en ontwikkelen op zich, wel met het doorvoeren van vernieuwingen op dit gebied.
• Ik denk dat Camp met deze randvoorwaarden tevens de archilleshiel van broedplaatsen beschrijft. Initiatiefnemers van broedplaatsen hebben volgens mij vaak een 'broertje dood' aan de 'harde' kant, of aan ‘organisatiepolitiek’. Terwijl dit wel noodzakelijke randvoorwaarden zijn voor het 'verduurzamen' van broedplaatsen binnen organisaties.
• Het is belangrijk dat er een balans is tussen de harde en zachte kant. En toch zie je vaak dat de harde kant gaat domineren. Dat is ook niet uniek voor broedplaatsen. Hoe vaak wordt er geen pas op de plaats gemaakt bij innovaties omdat eerst financiën op orde gebracht moeten worden? Dat gebeurt volgens mij doordat een ontwikkelgroep onvoldoende in staat is om de opbrengsten van de broedplaats (of een andere innovatie) voor de 'harde kant' aannemelijk te maken.
• Ik zie een risico bij de tweede randvoorwaarde, die gericht is op de integratie binnen de organisatie. Als op een gegeven moment een broedplaats deel gaat uit maken van de staande organisatie, en initiatiefnemers de organisatie gaan verlaten, dan loop je het risico dat principes verwateren. Je kunt dit ook beschouwen als een natuurlijk fase in zo'n proces. En dat het tijd wordt voor een nieuwe broedplaats.
• De randvoorwaarden hebben volgens mij vooral betrekking op broedplaatsen die binnen een organisatie ontstaan. Virtuele broedplaatsen -die ontstaan met behulp van sociale media- functioneren vooral dankzij netwerken van individuen met gemeenschappelijke drijfveren, los van organisaties. Je hebt daar te maken met een andere dynamiek. Bij bepaalde informele vormen van leren is dit het geval. Mijn eerste principiële punt is dus dat met name de laatste twee randvoorwaarden voor broedplaatsen minder relevant zijn voor broedplaatsen die los staan van een bepaalde organisatie.
• Mijn tweede principiële punt heeft te maken met het onderscheid tussen hervormen en transformeren. Chad Wick van KnowledgeWorks heeft onlangs benadrukt dat het bij het denken over de toekomst van het onderwijs belangrijk is een onderscheid te maken tussen hervormen en transformeren.

  Reform suggests changing the current education system to fit the needs of our students. Reform has been taking place in education for decades and clearly it isn’t working. We need to transform, or produce something totally different from what exists now, the system in order to create a new entity that will meet the needs of learners now and into the future.

  De broedfactoren van Peter Camp, vertaald naar opleiden en onderwijs (zoals impliciet bij een twee tien is gebeurd), impliceren volgens mij transformatie van het onderwijs. Ze passen volgens mij beter bij disruptieve, ontwrichtende, innovaties dan bij incrementele veranderingen. Broedplaatsen vormen dan de 'niches' van ontwrichtende innovaties. Is het wel mogelijk om een vergaande informalisering van leren vorm te geven binnen bestaande opleidings- en onderwijsorganisaties? Of vormen broedplaatsen -zoals  j een twee tien- in feite  op zich zelf staande organisaties, zodat de laatste twee randvoorwaarden van Peter Camp niet relevant zijn?

Maxclass: een sociaal netwerk voor het onderwijs (#in)

Gisteren ontving een aankondiging van de lancering van MaxClass: een sociaal netwerk, specifiek voor het onderwijs dat op 12 november aanstaande in NEMO (Amsterdam) gelanceerd is.

Het persbericht vermeldt o.a.:

Naast een zakelijk netwerk (Linkedin) en twee sociale netwerken (Hyves en Facebook) ontbrak tot nu toe een social media platform voor het onderwijs.

MaxClass is het eerste online platform dat gratis is voor leerlingen, ouders en leerkrachten. Een sociaal netwerk speciaal voor het onderwijs. Daar waar alle partijen vooral met elkaar communiceerden via losse briefjes, vervoerd in de schooltassen van leerlingen van 4 tot 18 jaar, ontmoeten ze elkaar nu online.

MaxClass is een initiatief van internetondernemer en onderwijsdeskundige Michiel Klønhammer. Na uitgebreid overleg met scholen, leerkrachten, ouders, kinderen, educatieve uitgevers en ontwikkelaars, begon hij aan de bouw van MaxClass. Dat deed hij samen met een team ontwikkelaars afkomstig van Mediamatic, Erlang Solutions en Lostboys.

De website bevat helaas geen echte sneak preview (wel een zip-bestand met enkele schermafdrukken), maar beschrijft wel onder meer voordelen voor o.a. leerlingen, ouders, leerkrachten en educatieve uitgeverijen (zij gaan -vermoed ik- de rekening betalen). Je kunt je ook abonneren op een nieuwsbrief (helaas geen RSS-feed).

De initiatiefnemers hebben zo te zijn aan een behoeftenonderzoek gedaan. En waarschijnlijk geconstateerd dat hun doelgroep (vooral ouders, leerkrachten en leerlingen) de bestaande sociale netwerken liever niet willen inzetten voor communicatie over het onderwijs, maar liever een extra sociaal netwerk hiervoor willen gebruiken. Elektronische leeromgevingen worden ook vaak gebruikt voor communicatie. Maar dan vooral tussen de onderwijsinstelling en de leerlingen.

Ik vind dit dus een interessante ontwikkeling. Heb wel nog wat vragen, bijvoorbeeld over de functionaliteiten, rollen en rechten (kun je uitgevers ook geen toegang geven tot jouw deel?), het beheer van de adressen (via koppelingen met bestaande directories) en het achterliggende businessmodel. Helaas ben ik niet in staat die vragen bij de lancering te stellen (heb al wat anders).

Tien veel gemaakte fouten bij gebruik media bij online leren (#in)

Wist je dat onnodige geluidseffecten deelnemers aan online leren kunnen afleiden? Of dat je de plank kunt misslaan als je content automatisch laat afspelen (hoe weet je immers hoe snel lerenden lezen)? En dat je nooit afbeeldingen moet gebruiken die de betekenis van inhouden niet ondersteunen?

Als je dit (en meer) al wist, dan is Top 10 Mistakes When Using Media in E-learning niets voor jou. Anders wel (een handig samenvattend lijstje).

Via Brandon Hall

Nijmegen Onafhankelijk: Mijn nieuwe vaderland (#in)

De regelmatige lezer van mijn weblog weet dat ik weinig op heb met het huidige kabinet. En vooral met de gedogende partij, en diens Leider. Ik blog daar weinig over, omdat mijn weblog vooral gewijd is aan het versterken van leren met behulp van technologie.

Maar soms kan ik niet anders. Gisteravond werd ik namelijk geraakt door Het gedicht Mijn nieuwe vaderland van de 'dichter des vaderlands', Ramsey Nasr. Nasr -die hiervoor ‘Wien neerlandsch bloed in d’aders vloeit' van Hendrik Tollens als uitgangspunt heeft gekozen- geeft hierin m.i. een zeer rake, bikkelharde, typering van de huidige politieke situatie. Overdreven? Ik hoop het. 

Zijn kritiek op Twitter deel ik natuurlijk niet ;-).

Van een heel andere orde is het initiatief Nijmegen Onafhankelijk: een petitie met een knipoog, waarin wordt opgeroepen om mijn woonplaats onafhankelijk te verklaren "omdat de landelijke verkiezingsuitslag niet strookt met de keuzes en wensen in Nijmegen".

Start persoonlijke leeromgeving TU Graz (#in)

Martin Ebner meldt dat de TU van Graz (Oostenrijk) vanaf vandaag een persoonlijke leeromgeving (PLE) gaat 'uitrollen' (ik zal niet uitwijden over de mogelijke paradox in deze formulering). Zij hebben anderhalf jaar gewerkt aan de ontwikkeling hiervan.

Het mooie is dat de TU Graz ook een gastaccount heeft, zodat belangstellende externen deze PLE ook kunnen bekijken. Als je inlogt, zie je dat de PLE bestaat uit een persoonlijke desktop. Links staat een navigatiemenu. Rechts bestaat de pagina vooral widgets. Gebruikers kunnen deze pagina zelf aanpassen door widgets (bijvoorbeeld van Twitter, Facebook en Google Maps) te verwijderen of toe te voegen (dit laatste mogen gasten niet). Vergelijk het met iGoogle.

Als je op het linkermenu klikt, krijg je opties te zien die ook leiden naar pagina's met widgets. Bijvoorbeeld naar My TeachCenter (cursussen voor docenten; in de demo leeg) of naar My TU Graz Online, waar je leeractiviteiten en docenten kunt vinden (zie onderstaande afbeelding).

My CommunicationCenter leidt bijvoorbeeld naar een pagina met widgets van facebook, nieuwsgroepen en je mailaccounts. Gebruikers worden ook aangemoedigd zelf widgets te ontwikkelen.

Wat mij opvalt, is dat lang niet inhoud even geschikt is voor een widget. Informatie over leeractiviteiten bestaat bijvoorbeeld uit veel tekst. De interface is m.i. dan niet gebruikersvriendelijk. Daarnaast heb ik niet duidelijk voor ogen of de TU Graz deze PLE wil gebruiken om alternatieve manieren van leren te ondersteunen. De inhoud van de demo komt op mij nogal aanbodgestuurd over.

Voorbeelden van social learning in het bedrijfsleven (#in)

"Ken jij ook voorbeelden van bedrijven en andere arbeidsorganisaties die al gebruik maken van sociale media voor leerdoeleinden?" Deze vraag krijg ik regelmatig gesteld. Jane Hart heeft nu gelukkig een overzicht samengesteld van organisaties die social software voor corporate learning inzetten.

De opsommingen zijn wel rijp en groen door elkaar. Zij vat een aantal cases kort samen en verwijst naar meer informatie. Soms gaat het om geleerde lessen, soms om aankondigingen van initiatieven. Een aantal keren volstaat Hart met hyperlinks. Met uitzondering van het oorspronkelijk Nederlandse Océ, gaat het Angelsaksische bedrijven die zich voornamelijk richten op technologie of telecom.

Raad Google's zoekterm (#in)

De mini-game Guess the Google is leuk om te doen, maar volgens mij niet echt geschikt voor de ontwikkeling van informatievaardigheden. Je krijgt hierin zestien collages van foto's zien, en moet vervolgens de bijbehorende zoekterm raden. Je mag binnen een bepaalde tijd meerdere pogingen doen. Scores worden online bijgehouden.

De game is mooi, eenvoudig, vormgegeven. Waarom volgens mij niet geschikt voor informatievaardigheden?

1. De foto's en woorden zijn sterk gericht op de VS.
2. Het gaat om enkelvoudige zoektermen, alleen gericht op afbeeldingen. Dat is beperkt.
3. Je leert niet hoe zoeken werkt. 

Maar, zoals gezegd, wel leuk om te doen.

Via Stephen Downes.

Moderator back channel presentatie Onderwijsdagen gezocht (#in #owd10)

Tijdens de komende Onderwijsdagen 2010 verzorg ik een presentatie over motivatie als sleutel tot leren in 2011. Tijdens deze presentatie (op 9 november om 11.30 uur in de Beatrixzaal) ga ik in op de stelling:

De motivatie van studenten en leerlingen wordt niet alleen beïnvloed door de manier waarop we ICT inzetten, maar ook door de technologie op zich.

Er wordt ook gebruik gemaakt van een back channel. Via een back channel kun je meer personen bij discussies betrekken en kun je ook mensen, die niet graag mondeling mee doen, laten participeren.

Ik zoek een deelnemer aan de Onderwijsdagen die deze back channel wil modereren. Dus: bij tijd en wijle belangrijke discussies samenvatten en vragen aan mij voorleggen. Plus vragen beantwoorden, en reageren op anderen. De betreffende persoon moet wel vooraan zitten. De moderator zal een aantal keren door mij worden aangesproken.

Wie heeft belangstelling?

Ps: Gisteren werd ook bekend dat Etienne Wenger een featured presentation verzorgt (op dag 2). Wenger is één van de grondleggers van het denken over communities of practices.