Vrijdag j.l. heb ik de CRWO-conferentie bezocht, samen ongeveer 140 andere adviseurs die in het hoger onderwijs werkzaam zijn. Ik ben normaliter terughoudend in het bezoeken van dergelijke congressen (kosten-baten), maar dit keer gaven twee redenen de doorslag om toch te gaan. In de eerste plaats vond de conferentie plaats in Triavium, op ongeveer een half uur fietsen van mijn huis. De tweede reden was het programma met als key note spreker Hannah Nathans. Zij heeft begin jaren negentig een goed leesbaar boek geschreven "Adviseren als tweede beroep". Ik sla dit boek nog regelmatig open om wat op te zoeken. Op dit moment houdt Nathans zich helaas ook bezig met Enneagram-hocus pokus (een benadering die een wetenschappelijke basis ontbeert).
Nathans verhaal was een typische key note. Zij wist de zaal er goed bij te betrekken (via oefeningen), en zette datgene wat je al wist nog eens keurig op een rijtje. Daarnaast formuleerde Nathans enkele wijsheden voor adviseurs, die je kent maar lang niet altijd door de waan van de dag in de praktijk brengt. Als je de wijsheden dan nog eens (na een paar dagen) op een rijtje zet, denk je al snel: "Is dat alles?" Maar op het moment dat je ze hoort, levert het wel een "a ha"-belevenis op. Een vreemde gewaarwording.
Enkele voorbeelden:
- Klanten zijn vooral geïnteresseerd in een goede relatie met de adviseur, de kwaliteit van het advies alléén doet er minder toe.
- Accepteer de wereld zoals deze is, zelfs als je dit niet leuk of eerlijk vindt.
- Als de klant geen probleem heeft, zorg dan dat hij een probleem krijgt. (Persoonlijk heb ik moeite met deze uitspraak, al moet ik wel erkennen dat het binnen de ICT-wereld een "Leit motiv" lijkt te zijn).
- De effectiviteit van het advies wordt bepaald door de kwaliteit van het advies, de acceptatie van het advies en de wijze waarop de invoering van het advies gemanaged wordt (E=KxAxM).
- Creativiteit is een belangrijke eigenschap voor adviseurs. Je moet in staat zijn te variëren in strategieën en interventies als een bepaalde strategie of interventie niet werkt.
- Geef niet je doelstellingen op, maar verander van strategie.
- Hoe harder je duwt om veranderingen ingevoerd te krijgen, des te meer tegengas de anderen geven.
- De volgende (opeenvolgende) 6 A's zijn belangrijk bij communicatieve vaardigheden.
* Aandacht voor het verhaal van je gesprekspartner. Je gesprekspartner moet het gevoel hebben dat je in hem geïnteresseerd bent. Geef ook aandacht aan de ander als deze op een ander spoor zit dan jij.
* Aandacht voor je eigen signalen. Maak je eigen gedachten en gevoelens bespreekbaar.
* Afstemmen: spreek de taal van de ander (een CvB lid spreekt een andere taal dan een docent). Denk mee met de problematiek van de ander.
* Aanvullen: durf ook tegengas te geven, het verhaal van de klant aan te vullen.
* Assertiviteit:je mag ook gerust je eigen mening naar voren brengen (zonder de klant plat te walsen).
* Alternatieven aanbieden.
- Ieder mens heeft in de loop van de jaren een bepaalde manier van kijken, een "mindset" ontwikkeld ("eigen gelijk"). Je kunt alleen goed adviseren als je de "mindset" van de ander doorhebt. Accepteer het als een feit.
- Het is zinvol om het probleem te herdefiniëren, waarbij het doel van de verandering niet verandert. Stel je moet een e-mailbericht op zondagmiddag sturen. Je PC crasht echter. Je kunt dan beter op zoek gaan naar alternatieve manieren om dat e-mailbericht toch te kunnen versturen dan dat je tevergeefs gaat proberen de PC te maken.
- Doe aan energiemanagement:
* Energie volgt aandacht. Waar je je aandacht op richt, dat kun je bereiken.
Voorbeeld als Wouter Bos zijn aandacht ècht richt op een linkse meerderheid, dan kan hij dit ook bereiken ;-).
* Actie roept reactie op.
* Committment en onthechting moeten in balans zijn. Als je alleen aan een bepaald doel gecommiteerd bent, dan kan dit leiden tot een gevecht met windmolens. Je moet niet iets tege n elke prijs willen.
* Er moet een balans zijn tussen geven en nemen.
* Beweging werkt beter dan kracht.
* Volg de weg van de minste weerstand.
Als je ze zo op een rijtje zet, dan lijken het wel tegelwijsheden. Een aantal is wat mij betreft ook te gesimplificeerd geformuleerd. Maar sommigen kunnen wat mij betreft zo boven mijn bureau gehangen worden om regelmatig eens op te reflecteren.
