Wilfred Rubens: technology enhanced learning

Waarom open education?

Curtis Bonk houdt in het eLearn Magazine een warm pleidooi voor open education. Volgens Bonk zijn er maar liefst dertig redenen voor open education. Deze redenen zijn onder te verdelen in redenen voor instituten, onderwijsgevenden en onderwijsontwikkelaars, en lerenden.

Instituten kunnen met behulp van open education onder meer alumni ondersteunen en feedback krijgen op cursussen en leerstof. Onderwijsgevenden kunnen het als complimenteus ervaren als anderen hun content gaan gebruiken. Bovendien draagt open education bij aan de persoonlijke groei van onderwijsgevenden (delen werkt motiverend). Lerenden kunnen dankzij open education gemakkelijker persoonlijke leerpaden uitstippelen.

Het lijkt er op dat Curtis Bonk vooral probeert in te spelen op persoonlijke motieven voor open education.

EduApps op stick

Eindgebruikers krijgen steeds meer zeggenschap over de technologie die zij willen gebruiken, en kunnen daar steeds gemakkelijker zelf keuzes inmaken. Deze 'democratisering van de technologie' wordt onder meer mogelijk gemaakt doordat je steeds meer applicaties vanaf een USB-stick kunt gebruiken. Je hoeft dus geen toestemming meer te vragen om een bepaalde applicatie te mogen gebruiken, en je hebt geen lokale beheerder nodig om programma's voor je te installeren.

EduApps is een initiatief van JISC Regional Support Centre Scotland North & East waar je meer dan 90 open source en freeware applicaties vindt, die je uitsluitend via een USB-stick kunt gebruiken. De applicaties zijn onderverdeeld in AccesApps, LearnApps (voor lerenden) en TeachApps (voor docenten).

Ik kende dit initiatief nog niet, ook al lijkt het al een tijdje te bestaan(ik kende wel onder meer PortableApps). Belangrijke beperking: de applicaties draaien uitsluitend onder Windows.

Ik raad gebruikers overigens wel aan om met ICT beheer te communiceren over het gebruik van dergelijke applicaties. Als eindgebruiker heb je niet altijd zicht op de gevolgen voor de bandbreedte en beveiliging. Maar wee, de systeembeheerder die hel en verdoemenis afroept over de enthousiasteling die binnen het onderwijs applicaties op een usb-stick wilt inzetten....

VS-regering stimuleert gratis online leren

De regering van Barack Obama werkt volgens Inside Higher Ed aan een plan waarbij scholen geld kunnen krijgen voor de ontwikkeling van gratis online cursussen. Dit initiatief zou deel uit maken van een breder plan voor verbetering van het onderwijs. In tien jaar tijd zou 9 miljard dollar gemoeid zijn met het omvangrijke plan. Ook kunnen scholen daarnaast 10 miljard dollar tegen geen of een lage rente lenen.

Het artikel in Inside Higher Ed laat ook Curtis Bonk aan het woord. Volgens Bonk zouden gratis online cursussen binnen het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs wel eens een grotere impact op de toegankelijkheid van het onderwijs kunnen hebben dat de open courseware projecten van universiteiten.

De 20-25 cursussen die op die manier jaarlijks beschikbaar komen, moeten ook aan een aantal criteria voldoen. Ze moeten bijvoorbeeld gericht zijn op een beroepsloopbaan en het moet mogelijk zijn de cursus binnen verschillende leeromgevingen te gebruiken. Ook komen er nationale examens waarmee je de cursus kunt afronden.

Een zorgpunt is de beschikbaarheid van computers en internetverbindingen voor jongeren voor wie de cursussen zijn bedoeld.

De bijdrage Obama Administration: Technology at the Heart of Education Reform illustreert overigens ook de sense of urgency en het vertrouwen Van Obama cs in de rol van ICT bij onderwijsvernieuwingen.

Ik hoop dat minister Plasterk zich laat inspireren doot het initiatief van de gratis online cursussen. In Nederland wordt het onderwijs momenteel niet geprikkeld om leerstof vrij beschikbaar aan te bieden.  Laat staan complete online cursussen. Een faciliteit als Wikiwijs is alleen onvoldoende. 

Overigens zal menig school zich wel moeten bij laten staan door onderwijsontwikkelaars. Want een online cursus ontwikkelen doe je niet een-twee-drie.

Geld besparen dankzij open access

"Als alle wetenschappelijke artikelen openbaar beschikbaar zouden zijn, zou dat de Nederlandse samenleving een voordeel op kunnen leveren van 133 miljoen euro per jaar."

Aldus de belangrijkste uitkomst van een onderzoek in opdracht van de Surffoundation. Het onderzoek is vandaag aangeboden aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.

Behalve een forse kostenbesparing, leidt open access -de naam zegt het al- ook tot een grotere toegankelijkheid van het onderwijs.

In het onderzoek zijn overigens drie publicatiemodellen met elkaar vergeleken:

Het grootste voordeel biedt het Open Access-model waarbij de onderzoeksfinancier of -instelling betaalt voor publicatie en het artikel vervolgens vrij toegankelijk is.

Ik durf te wedden dat een dergelijke aanpak ook geldt voor het overige onderwijs, als het gaat om het ontwikkelen en delen van leerstof. Hier zou ook onderzoek naar gedaan mogen worden, ook al is de economische invalshoek maar één van de mogelijke invalshoeken en motieven voor open education.

Waarom Open Educational Resources?

Waarom zouden docenten hun leermaterialen online delen? Waarom zouden organisaties Online Educational Resources gebruiken? En waarom zouden lerenden open content van anderen gebruiken?

Op al deze vragen heeft Curtis Bonk een antwoord.

Fundamenten voor onderwijs in open source

Ik heb me de laatste tijd nogal eens kritisch geuit over de m.i. te sturende invloed van enkele grote ICT-leveranciers op het ICT-onderwijs. Ik ben dan ook te spreken over het initiatief van ECABO, het Free Knowledge Institute en de Mondriaan Onderwijsgroep om open source een fundamentele plek binnen het beroepsonderwijs te geven.

De initiatiefnemers signaleren een groeiende behoefte aan leveranciersonafhankelijke ICT. Tegelijkertijd constateer men dat "zowel onderwijs als certificering op dit gebied" nog minimaal ontwikkeld zijn. Het lesmateriaal wil men ook laten aansluiten op bestaande competentieprofielen en het certificeringsraamwerk.

Goed nieuws dat structureel aandacht komt voor open source in het MBO. Opvallend is wel dat Loket MBO-ICT en enkele ROC's onlangs stelden dat het onderwijs al voldoende aandacht besteed aan open source, als we WebWereld mogen geloven. De initiatiefnemers van Vrije Technologie Onderwijs stellen nu wat anders.

Open education: antwoord op toenemende behoefte aan professionals

Michael King relateert het belang van open education tegen de achtergrond van de toenemende behoefte aan goed opgeleide professionals. Om aan deze behoefte tegemoet te komen, zal fors geïnvesteerd moeten worden in het onderwijs.

De investeringen blijven echter achterwege. En als investeringen in technologie worden gedaan, dan blijven de resultaten achter bij de verwachtingen. King ziet daarvoor een aantal oorzaken:

Siloed institutions and enterprise applications, lack of data interoperability, escalating total cost of ownership, and absence of industry standards contribute to inefficient processes, creating barriers to collaboration and innovation.

Open education is volgens King een belangrijk antwoord op deze problematiek. De toegankelijkheid van het onderwijs wordt er door vergroot, kosten worden verlaagd en de kwaliteit van het onderwijs wordt verbeterd.

Een duidelijke boodschap, vind ik. Helaas giet hij over de voorbeelden een fors IBM-sausje (King is vice president van IBM Education Industry). Het lastige is  dat dit appèl van een hoog macroniveau is. Organisatiebelangen ('wij hebben veel geïnvesteerd in contentontwikkeling') en persoonlijke belangen (zoals de autonomie van de onderwijsgevende) kunnen haaks staan op open education. Je kunt de realisatie van open education wat mij betreft dan ook niet aan de markt of aan individuen over laten. Stimulering en sturing door de overheid is m.i. hierbij van belang.

Krijgen open educational resources een impuls van de kredietcrisis?

Lev Gonick denkt dat de economisch moeilijkere tijden een impuls zullen geven aan open educational resources:

Future generations of learners will no doubt look back at the global economic crisis of 2008-9 and reflect on which institutions were agile enough to make a difference by bringing the wisdom of their scholars together with the acumen of their technology officers and the ingenuity and determination of their university leaders.

Ik vraag het me af. Het onderwijs kampt altijd met schaarste. Een 'smalle beurs' is tot dusver een onvoldoende prikkel geweest om leerstof met elkaar te delen. De meeste onderwijsgevenden hebben m.i. betrekkelijk weinig last van minder budget. Volgens mij begint de adoptie van open educational resources vooral met visie en leiderschap. 'Materiaal delen' moet een natuurlijk onderdeel van je werk zijn.

Via Stephen Downes

Open source in het onderwijs

Na de keynotes van de eerste dag van het nationale e-learningcongres was het tijd voor een workshopronde. Ik bezocht een sessie van Peter van der Wijden van de Hogeschool Leiden over open source in het onderwijs.

Tijdens deze sessie werd mij het nadeel van de opzet van een dergelijk congres weer duidelijk. De groep bestond uit mensen met heel verschillende voorkennis. Erg lastig om daarbij aan te sluiten. Van der Wijden begon heel basic: wat is open source, wat zijn open standaarden en wat zijn voorbeelden van open source. Weinig nieuws voor mij. Het meest interessante vond ik het praktijkvoorbeeld van de Hogeschool Leiden.

Van der Wijden vertelde dat zijn studenten het liefst vanaf nul willen beginnen te programmeren. Vervolgens willen zij het programmeerde niet 'open' gooien. Ze hopen wellicht een tweede Larry Page of Bill Gates te worden. Daarom besteedt men binnen het curriculum vooral aandacht aan de achterliggende doelstellingen en concepten van open source. Studenten moeten nieuwe functionaliteiten toevoegen aan bestaande (open source) applicaties. En het resultaat vervolgens ook vrij geven.

Aanvankelijk besteedde men op projectbasis aandacht aan open source. Nu is het structureel binnen het onderwijsprogramma ingebed. Daarvoor heeft Van der Wijden wel weerstanden moeten overwinnen, die voortkwamen uit onbekendheid met open source en vooroordelen ten aanzien van open source (het zou amateuristisch zijn).

Enkele aardige bevindingen, die ik heb opgepikt:

• Bij ROC Aventus gaan ze een backoffice applicatie in open source ontwikkelen, die door een groep wordt beheerd (o.a. met studenten).
• Webrichtlijnen zijn vaak subjectief. Bijvoorbeeld de alternatieve tekst voor een plaatje.
• Open standaarden zijn open in gebruik. Er mag geen geld voor gevraagd worden maar er zit wel een organisatie op die de standaard bewaakt.
• Studenten beseffen nog niet dat ze vooral geld kunnen verdienen met services er om heen.
• De penetratiegraad van de kennis rond open source was tot voor kort binnen het onderwijs gering. Mede om die reden heeft Van der Wijden veel gebruik gemaakt van gastsprekers.
• Als studenten eenmaal binnen closed source standaarden werken, komen ze niet snel meer inn aanraking met open standaarden.
• Op basis van argumenten moeten studenten leren keuzes te maken ten aanzien van open source en open standaarden.
• Van der Wijden merkte op dat Paul Kirschner in zijn keynote een Creative Commons-licentie gebruikte, maar maakte stelde ook dat hij ook copyright materiaal op zijn dia's had. Copyright is weliswaar een achterhaald fenomeen, maar dit mag natuurlijk niet.

Open Educational resources voor het Nederlandse onderwijs

Ik lees net bij de AutomatiseringsGids dat het Ruud de Moor Centrum van de Open Universiteit samen met leraren en scholen complete lesmethodes voor vmbo, have en vwo via internet gratis ter beschikking gaat stellen.

Dat is goed nieuws, als je het mij vraagt. Open Educational Resources bleven in ons land tot dusver voornamelijk beperkt tot het hoger onderwijs. De site van 'Open methodes' is op dit moment trouwens nog niet goed gevuld.

Deze ontwikkeling mag breder geadopteerd worden. Moge het mbo bijvoorbeeld snel volgen.

Michael Feldstein heeft recentelijk de motieven hiervoor nog eens netjes op een rij gezet.